Friday, 07 August 2015 00:00

Είναι αναγκαίο το παιδί να μάθει γραφή και ανάγνωση στο νηπιαγωγείο;

Γράφτηκε από την 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Είναι αναγκαίο το παιδί να μάθει γραφή και ανάγνωση στο νηπιαγωγείο;

Στην καθημερινότητα χρησιμοποιούμε τη γλώσσα για να επικοινωνούμε και να ρυθμίζουμε τις σχέσεις μας με τους άλλους. Το επίπεδο κατάκτησης του προφορικού και του γραπτού λόγου στο σχολείο σχετίζεται άμεσα με τη θετική μαθησιακή εξέλιξη των μαθητών. Στο νηπιαγωγείο, το οποίο αποτελεί την αρχή της σχολικής διαδρομής των παιδιών, η σχέση που θα αναπτύσσουν με τη γραφή και την ανάγνωση είναι καθοριστική για τη δημιουργία θετικής διάθεσης απέναντι στο σχολείο ευρύτερα και τη θετική σχολική εξέλιξη τους.


Φτάνοντας στο νηπιαγωγείο τα περισσότερα παιδιά μιλούν ήδη με φυσικό τρόπο, χρησιμοποιώντας τη γλώσσα για επικοινωνιακούς σκοπούς. Ο ρόλος του σχολείου σε αυτό το επίπεδο είναι να τα βοηθήσει να οργανώσουν τον προφορικό τους λόγο ώστε να εναρμονίζεται με τις απαιτήσεις των σημερινών εγγράμματων κοινωνιών. Τα καθιστά ικανά να συζητούν παίρνοντας διαδοχικά το λόγο αναλαμβάνοντας ρόλους ομιλητή και ακροατή, να διηγούνται προσωπικές εμπειρίες, να αφηγούνται παραμύθια και ιστορίες, να περιγράφουν αντικείμενα, γεγονότα, καταστάσεις, να εξηγούν τις πράξεις, να αιτιολογούν τις απόψεις τους, να επιχειρηματολογούν για να πείσουν τους άλλους για τις επιλογές και τις αποφάσεις τους. Εμπλουτίζοντας το λεξιλόγιο τους μαθαίνουν να αναγνωρίζουν ότι μιλάμε με διαφορετικό τρόπο σε διαφορετικά άτομα και σε διαφορετικές καταστάσεις. Φυσικά, σε πολυπολισμικά πλαίσια, όπως οι περισσότερες σημερινές τάξεις μας, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι τα πολιτισμικά χαρακτηριστικά και οι εθνικές ταυτότητες όλων των μαθητών πρέπει να γίνονται αποδεχτά και σεβαστά, ώστε η συγκρότηση της κυρίαρχης πρότυπης προφορικής γλώσσας να πραγματωθεί από όλους.


Όσον αφορά το δεύτερο επίπεδο κατάκτησης του λόγου, σε αυτό συμβάλλει η διαμόρφωση που να προωθεί λειτουργικές εμπειρίες εγγραμματισμού και να ενθαρρύνει τη δημιουργικότητα, τη φαντασία και την πρωτοβουλία των παιδιών. Λειτουργικός εγγραμματισμός σημαίνει ότι χρησιμοποιώ το λόγο για επικοινωνιακούς σκοπούς. Εμπλέκοντας σε δραστηριότητες που να τα αφορούν και να έχουν νόημα για αυτά, η επαφή τους με τη γραφή και την ανάγνωση θα έρθει αβίαστα και σταδιακά θα σπάσει για τα παιδιά αυτό ο «μυστηριώδης» κώδικας που αρχικά δεν έχει καμία ουσία για τα ίδια. Δίνοντας τους ερεθίσματα ποικίλα (πίνακες αναφορές, βιβλία, περιοδικά, προσκλήσεις, αφίσες, παραμύθια, συσκευασίες προϊόντων κλπ) σταδιακά δημιουργούνται κίνητρα, τα οποία αποτελούν τη βάση για να ξεκινήσουν τα παιδιά να ασχολούνται με το γραπτό λόγο. Ενθαρρύνοντας οι εκπαιδευτικοί αρχικά να γράφουν με το δικό τους τρόπο, δίνοντας σημασία σε αυτό και κατανοώντας το ενισχύουν τους μαθητές τους να αποκωδικοποιήσουν το γραπτό λόγο.


Σημαντικά σε όλα αυτά, είναι η κατάκτηση της φωνολογικής ενημερότητας, τη σχέση δηλαδή του προφορικού και του γραπτού λόγου. Με άλλα λόγια, φωνολογική ενημερότητα σημαίνει η κατανόηση του γεγονότος ότι η γλώσσα αποτελείται από μικρότερα μέρη, ότι οι προφερόμενοι ήχοι (φωνήματα) αντιστοιχούν σε γράμματα (γραφήματα).


Στόχος στο νηπιαγωγείο είναι η ευαισθητοποίηση των μαθητών στη γραφή και την ανάγνωση, ο σεβασμός στις προσωπικότητες τους και η ενίσχυση στη σταδιακή αποκωδικοποίηση του μηχανισμού της γραφής και της ανάγνωσης. Δεν είναι αυτοσκοπός του συγκεκριμένου σχολικού θεσμού να μάθει τα παιδιά να γράφουν και να διαβάζουν. Η εμπλοκή τους σε δραστηριότητες με νόημα για αυτούς θα τους οδηγήσει στην κατανόηση του γιατί χρειάζεται να μάθουμε να γράφουμε και να διαβάζουμε και έχοντας εσωτερικό κίνητρο θα μάθουν και το πώς. Πρέπει, λοιπόν, να μάθει και να διαβάζει ένα παιδί από το νηπιαγωγείο; Η απάντηση είναι ότι δεν χρειάζεται οι γονείς να αγωνιούν και οι εκπαιδευτικοί να πιέζονται. Παρέχοντας πλούσια ερεθίσματα, τα παιδιά θα μάθουν γραφή και ανάγνωση με βάση το δικό τους ρυθμό και χρόνο.

Διαβάστηκε 1571 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Wednesday, 22 November 2017 20:52
Βίκυ Σιαμαντά

Η Βασιλική Σιαμαντά είναι νηπιαγωγός, με μεταπτυχιακές σπουδές στην Ειδική Αγωγή. Η καταγωγή της είναι από Κορινθία, ενώ ζει και εργάζεται τα τελευταία χρόνια στην Αθήνα.

Αποφοίτησε από το Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, ενώ το μεταπτυχιακό της ειδικεύεται στην Ενταξιακή Εκπαίδευση. Εργάζεται ως Ειδική Παιδαγωγός σε Ψυχοπαιδαγωγικό Κέντρο του Δήμου Περιστερίου. Ως αριστεύσασα του τμήματος εργάστηκε στο Νηπιαγωγείο της Βουλής των Ελλήνων, ενώ έχει εργαστεί εθελοντικά σε διάφορα νηπιαγωγεία της Περιφέρειας Αττικής, στο γενικό τμήμα, όσο και σε τμήμα ένταξης.

Ασχολείται ερευνητικά με θέματα, όπως ανάλυση νομοσχεδίων και διεθνών διακηρύξεων για την εκπαίδευση, ανάλυση Αναλυτικών Προγραμμάτων, σύγχρονες παιδαγωγικές μέθοδοι, όπως η Διαφοροποιημένη Διδασκαλία, η χρήση των Νέων Τεχνολογιών στην εκπαίδευση, η Ενταξιακή Εκπαίδευση. Επίσης, θέματα παιδοψυχολογίας άπτονται του ενδιαφέροντος της.

Τιμήθηκε με το Βραβείο «Καινοτόμας Ιδέας» για το επιχειρηματικό σχέδιο «Σύσταση εναλλακτικού παιδικού Σταθμού» από τη Μονάδα Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, στην προσπάθεια ανάδειξης εκ μέρους της, της αξίας της Ένταξης και της ανάγκης δημιουργίας «ενός Σχολείου για ΟΛΟΥΣ».